Văn hóa Thái đen và các dân tộc

Theo Báo Sơn La (10/2025), năm 2024 tỉnh có 1.327.430 người thuộc 12 dân tộc; dân tộc thiểu số chiếm 83,76%. Người Thái đông nhất (53,25%), rồi người Mông (16,33%) và người Kinh (16,24%). Người Thái ở Sơn La có hai nhánh chính: Thái đen và Thái trắng.

Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh ngày 15/12/2021 tại kỳ họp thứ 16 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003, là hồ sơ chung của Sơn La, Lai Châu, Điện Biên và Yên Bái cũ. Lễ đón bằng tổ chức tối 24/9/2022 ở Nghĩa Lộ (Yên Bái), không phải ở Sơn La.

Báo Sơn La (4/2024) ghi tỉnh có 16 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (VOV đầu năm 2024 ghi 15 — hai mốc khác nhau), trong đó có khèn Mông, thêu Mông, trang trí trang phục người Dao, Mo Mường, chữ Thái cổ, Lễ Xên Pang Á của người Kháng. Lễ hội Hết Chá — lễ tạ ơn thầy mo chữa bệnh, có điệu Xòe Chá — là của người Thái trắng ở bản Áng (phường Mộc Sơn), tổ chức tháng 3.

• Lên nhà sàn: cởi giày, không ngồi chắn lối cầu thang, không gác chân lên bếp.
• Hỏi trước khi chụp ảnh người; nhiều cụ già không thích bị chụp.
• Lễ của bản, của nhà không phải buổi biểu diễn; chỉ vào khi được mời.
• Mua khăn piêu, thổ cẩm: hỏi thêu tay hay thêu máy — giá và công khác nhau rất nhiều.

Đặc sản của người Thái: trang đặc sản. Viết sai tên lễ, tên bản, xin báo qua liên hệ.